Stabilny wzrost rynku telefonii komórkowej w Rosji

Według analityków firmy PMR rosyjski rynek telekomunikacyjny jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się w całej Europie. Pomimo wysokiego poziomu penetracji, cały czas głównym motorem napędowym branży pozostaje telefonia komórkowa.

Dane zawarte w raporcie “Telecommunications market in Russia 2008. Development forecasts for 2008-2012” wydanego w czerwcu 2008 r. przez firmę badawczo-konsultingową PMR wskazują, że wartość rynku telekomunikacyjnego w Rosji w 2007 r. zwiększyła się o 27%, osiągając poziom 957 mld RUB. Dynamicznie rosły sektory transmisji danych i usług internetowych, ale za wzrostem rynku stała przede wszystkim bardzo wysoka dynamika największego sektora: telefonii komórkowej.Podobny trend utrzymuje się na rosyjskim rynku telekomunikacyjnym od dłuższego czasu. Na przestrzeni ostatnich ośmiu lat rynek rozwijał się w średniorocznym tempie ok. 31%, głównie za sprawą dynamicznego rozwoju rynku telefonii komórkowej, wynikającego z niskiego nasycenia usługami.

Specyficzne warunki geograficzne państwa rosyjskiego sprawiają że, inwestycje w rozbudowę sieci telefonii komórkowej (ostatnio również rozwój telefonii 3G), stały się dużo bardziej opłacalne i uzasadnione ekonomicznie. Szczególnie w porównaniu do wymagającej relatywnie wyższych nakładów i odsuwanej w czasie modernizacji i rozbudowy infrastruktury telefonii stacjonarnej. W okresie 2005-2007 dynamika wzrostu rynku telefonii komórkowej w Rosji ustabilizowała się na poziomie ok. 30%. Najprawdopodobniej porównywalny wzrost rynek zanotuje również w 2008 r.

Powierzchnia państwa rosyjskiego oraz wysoka gęstość zaludnienia na obszarach aglomeracji miejskich sprawiają, że inwestycje w infrastrukturę telekomunikacyjną są szczególnie opłacalne w obrębie największych miast. Skutkiem tego jest kumulacja działań operatorów telekomunikacyjnych w regionach aglomeracyjnych, podczas gdy pozostałe obszary pozostają mocno niedoinwestowane. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi usług telekomunikacyjnych na wielkomiejskich terenach są relatywnie wyższe dochody rozporządzalne ich mieszkańców. Zależność ta jest szczególnie widoczna w przypadku stolicy państwa, gdzie średni miesięczny dochód per capita przekracza 30 tys. RUB.

W efekcie poziom inwestycji telekomunikacyjnych w Moskwie wyraźnie odbiega od pozostałych regionów, co przekłada się także na nasycenie rynku. Penetracja telefonii komórkowej w stolicy w 2007 r. wyniosła 175%, w porównaniu do 121% penetracji w całym kraju. Wysokie nasycenie usługami mobilnymi zanotowało także drugie co do wielkości miasto w Rosji – St. Petersburg. Wśród regionów pod tym względem wyróżniają się okręgi: Centralny oraz Północno-Zachodni. Najniższą penetrację w 2007 r. odnotował region Dalekowschodni – na poziomie 70%. Okręg ten charakteryzuje się bardzo niską gęstością zaludnienia (1 os./km²) i w konsekwencji niską opłacalnością inwestycji telekomunikacyjnych.

Cechą charakterystyczną rynku telefonii komórkowej w Rosji jest bardzo wysoki udział segmentu pre-paid w całkowitej liczbie użytkowników telefonii komórkowej. Według oficjalnych danych podawanych przez operatorów na koniec 2007 r. 90% kart SIM w Rosji było zarejestrowanych jako pre-paid.

Inny ważny trend na rynku to telefonii komórkowej w Rosji to rosnący udział usług pozagłosowych w przychodach operatorów. Ostatnio poza usługami najbardziej podstawowymi (SMS/MMS) rośnie również wpływ na przychody usług dodanych. W latach 2006-2007, oprócz realnego wzrostu cen rozmów związanego z przejściem na system CPP (opłatę za rozmowę ponosi strona dzwoniąca), było to jednym z czynników umożliwiających operatorom rosyjskim odwrócenie negatywnego trendu w zakresie spadku miesięcznych przychodów na klienta. Wartość rynku usług pozagłosowych w Rosji w 2007 r. uplasowała się na poziomie 71 mld RUB, co stanowiło 14,5% całkowitych przychodów z usług telefonii komórkowej. W latach 2008-2012 segment ten będzie wzrastał rokrocznie średnio o ok. 35%, przez co jego udział w przychodach zwiększy się w 2012 r. do 27%.

Jednym z czynników wpływających pozytywnie na rozwój usług dodanych w Rosji w najbliższych latach będzie rozwój sieci 3G. W kwietniu 2007 r. został rozstrzygnięty przetarg na rezerwacje częstotliwości radiowych przeznaczonych na budowę sieci trzeciej generacji. Licencje otrzymali trzej wiodący operatorzy komórkowi w Rosji: MegaFon, MTS i VimpelCom. Do końca pierwszej połowy 2008 r. MegaFon i MTS wprowadzili usługi oparte na sieci 3G m.in. w St. Petersburgu. Co ciekawe nie udało się to w stolicy państwa, która zdaniem operatorów, mimo wysokiego nasycenia usługami internetowymi, jest największym potencjalnych rynkiem do rozwoju usług trzeciej generacji. Przeszkodą w rozwoju sieci 3G w Moskwie są kwestie proceduralno-prawne, a konkretnie problem zwolnienia częstotliwości radiowych przez dotychczasowych użytkowników (przede wszystkim wojsko i podmioty powiązane z armią).

Warto podkreślić, że na obecnym etapie rynek usług 3G w Rosji jeszcze niemal nie istnieje. W przyszłości będzie jednak stanowić ważne źródło przychodów dla największych sieci komórkowych. Naszym zdaniem w latach 2008-2012 nastąpi dynamiczny rozwój UMTS w Rosji. W przypadku optymistycznego scenariusza docelowo w roku 2012 wpływy z tytułu świadczenia usług opartych na 3G będą stanowić nawet 20% całkowitej wartości przychodów operatorów. Głównym czynnikiem mogącym skutecznie zastopować rozwój rynku mogą być utrudnienia w rozbudowie sieci za strony administracji państwowej.

Więcej informacji na temat raportu:

PMR (www.pmrcorporate.com) to firma specjalizująca się w dostarczaniu wysokiej jakości informacji rynkowych oraz usług firmom zainteresowanym rynkami Europy Środkowo-Wschodniej. Do głównych obszarów działalności PMR Ltd. należy wydawanie publikacji biznesowych, świadczenie usług konsultingowych i badania rynku. Obecna na rynku od ponad 10 lat i posiadająca jedne z najczęściej odwiedzanych portali informacyjnych PMR Ltd. jest jedną z największych firm w swojej branży w Europie Środkowo-Wschodniej.

tel. /48/ 12 618 90 00, fax /48/ 12 618 90 08